طراحی و اعتبارسنجـی مدل آموزشی مبتنی بر هوش مصنوعی برای انطباق مهارتهای دانشآموختگان رشته عمـران با نیازهای فناورانه بازار کار راه و ساختمان ایران
محمد محمدی زاده/هنرآموز راه و ساختمان، آموزش و پرورش شهرستان دهاقان، ایران
چکیده مقاله
صنعت راه و ساختمان با ورود فناوریهای نوینی مانند هوش مصنوعی، مدلسازی اطلاعات ساختمان (BIM) دستخوش تحولی بنیادین شده است. این تغییرات، نیازمند مهارتهای تخصصی و بینرشتهای است که در برنامههای درسی سنتی دانشگاهها کمتر به آنها پرداخته میشود. شکاف عمیق میان دانش آکادمیک و نیازهای بازار کار، به چالشی اساسی در نظام آموزش عالی ایران تبدیل شده است. پژوهش حاضر با هدف طراحی و اعتبارسنجی یک مدل آموزشی مبتنی بر هوش مصنوعی انجام میشود که بتواند شکاف مهارتی میان دانشگاه و صنعت را کاهش دهد. نوآوری این تحقیق در تلفیق دو حوزه تحلیل دادههای بازار کار فناورمحور و سیستمهای یادگیری شخصیسازیشده است. مدل پیشنهادی با گردآوری و تحلیل نیازهای مهارتی واقعی صنعت راه و ساختمان ایران (شامل مهارتهای نرمافزاری، دانش مصالح نوین و آشنایی با فرآیندهای اجرایی مدرن) و مقایسه آن با سرفصلهای درسی و عملکرد تحصیلی دانشجو، نقاط ضعف و قوت هر فرد را شناسایی کرده و یک نقشه راه یادگیری هدفمند و پویا ارائه میدهد. این پژوهش از نوع توسعهای-کاربردی بوده و با رویکرد آمیخته (کیفی-کمی) انجام خواهد شد. در مرحله کیفی، نیازهای مهارتی صنعت از طریق مصاحبه با خبرگان و تحلیل آگهیهای شغلی استخراج میشود. در مرحله کمی، الگوریتمهای یادگیری ماشین برای شخصیسازی مسیرهای یادگیری طراحی و اعتبارسنجی میگردند. نتایج این تحقیق میتواند برای برنامهریزان آموزشی، اساتید دانشگاه و دانشجویان مهندسی عمران کاربرد عملی داشته باشد.
واژگان کلیدی: کلیدواژهها: هوش مصنوعی در آموزش مهندسی، شکاف مهارتی صنعت و دانشگاه، شخصیسازی یادگیری، نیازسنجی آموزشی، مهندسی عمران، فناوریهای نوین ساختمان
دانلود
رابطه ذهنآگاهی با تنظیم هیجان، تمرکز و افت تحصیلی در نوجوانان
نازیلا مرادی/دانشجوی آموزش ابتدایی دانشگاه ازاد واحد شهرضا
چکیده مقاله
ذهنآگاهی بهعنوان توانایی توجه آگاهانه و غیرقضاوتی به تجربه لحظه حال، در سالهای اخیر جایگاه مهمی در روانشناسی تربیتی و مداخلات مدرسهمحور یافته است. نوجوانی دورهای حساس از نظر تغییرات زیستی، شناختی و هیجانی است و در همین دوره، مشکلاتی مانند دشواری در تنظیم هیجان، افت تمرکز، تعللورزی و افت تحصیلی بروز و تشدید میشود. این مقاله با هدف تبیین رابطه ذهنآگاهی با تنظیم هیجان، تمرکز و افت تحصیلی در نوجوانان، مبانی نظری، سازوکارهای اثرگذاری و شواهد پژوهشی را مرور میکند و در ادامه یک الگوی روششناختی پیشنهادی برای پژوهش در مدارس ارائه میدهد. بر اساس چارچوبهای نظری، ذهنآگاهی از طریق افزایش کنترل توجه، کاهش نشخوار فکری، بهبود بازداری پاسخ، و تقویت پذیرش هیجانی میتواند تنظیم هیجان را ارتقا دهد و در نتیجه، ظرفیت تمرکز و پایداری توجه را افزایش دهد. همچنین با کاهش استرس تحصیلی و اضطراب امتحان و تقویت انگیزش خودمختار، احتمال افت تحصیلی کاهش مییابد. در بخش روششناسی، طرحی همبستگی-پیشبین با استفاده از مقیاسهای استاندارد ذهنآگاهی، تنظیم هیجان، توجه و شاخصهای عملکرد تحصیلی پیشنهاد میشود. در پایان، دلالتهای کاربردی برای معلمان، مشاوران مدرسه و مدیران آموزشی و نیز محدودیتها و پیشنهادهایی برای پژوهشهای آینده مطرح میگردد.
واژگان کلیدی: واژگان کلیدی: ذهنآگاهی، تنظیم هیجان، تمرکز، توجه پایدار، افت تحصیلی، نوجوانان، اضطراب امتحان، نشخوار فکریمیباشد.
دانلود
حل مسئله و سازگاری مدرسهای: بررسی اثر آموزش مهارتها
شهناز نریمانی/پژوهشگر
چکیده مقاله
سازگاری مدرسهای یکی از بنیادیترین شاخصهای سلامت روانی اجتماعی دانشآموزان و پیشنیاز تجربه یادگیری پایدار است. دانشآموزی که بتواند با قواعد مدرسه، روابط همسالان، انتظارات آموزشی و فشارهای هیجانی کلاس سازگار شود، نهتنها عملکرد تحصیلی بهتری نشان میدهد، بلکه از نظر انگیزشی، رفتاری و عاطفی نیز در مسیر رشد متوازنتری قرار میگیرد. در سالهای اخیر، توجه پژوهشگران و سیاستگذاران آموزشی به نقش مهارتهای حل مسئله در ارتقای سازگاری مدرسهای افزایش یافته است؛ زیرا حل مسئله در پیوند با خودتنظیمی، کارکردهای اجرایی، تصمیمگیری و تابآوری قرار دارد و میتواند بهعنوان یک «مهارت میانجی» کیفیت تعامل دانشآموز با محیط مدرسه را بهبود دهد. هدف این مقاله تبیین سازوکارهای نظری و شواهد تجربی اثر آموزش مهارتهای حل مسئله بر سازگاری مدرسهای است و تلاش میکند با ارائه یک چارچوب مفهومی، مسیرهای اثرگذاری این آموزش را بر ابعاد رفتاری، عاطفی، اجتماعی و تحصیلی سازگاری مدرسهای روشن سازد. مقاله حاضر با رویکرد تحلیلی و تلفیقی، ضمن مرور ادبیات فارسی و انگلیسی، به تعریف دقیق مفاهیم، بیان مسئله، جمعبندی یافتههای پژوهشی، و ارائه پیشنهادهایی برای طراحی برنامههای آموزشی مبتنی بر مهارت حل مسئله میپردازد. همچنین یک الگوی روششناختی پیشنهادی برای سنجش اثر آموزش مهارتها بر سازگاری مدرسهای ارائه میشود تا زمینه انجام پژوهشهای مداخلهای دقیقتر فراهم شود. نتایج تحلیل نشان میدهد آموزش حل مسئله، بهویژه هنگامی که با آموزش مهارتهای اجتماعی، مدیریت هیجان و راهبردهای شناختی رفتاری ترکیب شود، میتواند سازگاری مدرسهای را از طریق افزایش خودکارآمدی، کاهش تعارض با همسالان، بهبود مهارتهای ارتباطی، و ارتقای توانایی مقابله با فشارهای تحصیلی تقویت کند.
واژگان کلیدی: واژگان کلیدی: حل مسئله، سازگاری مدرسهای، آموزش مهارتها، خودتنظیمی، مهارت اجتماعی
دانلود
تحقیقات و یافتههای نوین علمی در علوم انسانی و فرهنگی با تأکید بر مطالعات هوش مصنوعی
وحید پناه پوری/نویسنده مسئول
محمدرضا مرادی/پژوهشگر
چکیده مقاله
تحولات شتابان فناوریهای نوین، بهویژه هوش مصنوعی، موجب دگرگونی عمیق در ساختارهای معرفتی، اجتماعی و فرهنگی جوامع معاصر شده است. اگرچه هوش مصنوعی در ابتدا بهعنوان ابزاری فنی و مهندسی تلقی میشد، اما در دهههای اخیر به یکی از موضوعات محوری در مطالعات علوم انسانی و فرهنگی تبدیل شده است. این تغییر پارادایم، پژوهشگران علوم انسانی را بر آن داشته است تا پیامدهای معرفتی، اخلاقی، اجتماعی، فرهنگی و هویتی هوش مصنوعی را مورد واکاوی قرار دهند.
مقاله حاضر با رویکردی تحلیلی–توصیفی و با بهرهگیری از منابع نوین علمی، به بررسی مهمترین یافتههای پژوهشی در حوزه تعامل هوش مصنوعی با علوم انسانی و فرهنگی میپردازد. در این پژوهش، ضمن تبیین مبانی نظری مطالعات میانرشتهای هوش مصنوعی، تأثیرات آن بر مفاهیمی چون هویت انسانی، فرهنگ، اخلاق، آموزش، ارتباطات اجتماعی و تولید معنا مورد بررسی قرار گرفته است. یافتههای پژوهش نشان میدهد که هوش مصنوعی نهتنها ابزار تحلیل و پردازش دادههای انسانی را متحول کرده، بلکه خود به عاملی تأثیرگذار در بازتعریف مفاهیم بنیادین علوم انسانی تبدیل شده است.
نتیجهگیری مقاله حاکی از آن است مواجهه آگاهانه و نقادانه با هوش مصنوعی در علوم انسانی و فرهنگی، مستلزم توسعه چارچوبهای نظری بومی، توجه به ملاحظات اخلاقی و انسانی، و تقویت رویکردهای میانرشتهای است. این مقاله میکوشد زمینهای نظری برای پژوهشهای آتی در این حوزه فراهم آورد.
واژگان کلیدی: واژگان کلیدی: هوش مصنوعی؛ علوم انسانی؛ مطالعات فرهنگی؛ مطالعات میانرشتهای؛ اخلاق هوش مصنوعی؛ هویت انسانی؛ فرهنگ دیجیتال؛ تحولات معرفتی؛ فناوریهای نوین؛ جامعه هوشمند
دانلود