کاربرد هوش مصنوعی در شخصیسازی یادگیری فیزیک در مقطع متوسطه دوم: چالشها، راهکارها و چشماندازها
پرویز احمدی/ دبیر فیزیک ، آموزش و پرورش شهرستان دهاقان، ایران
چکیده مقاله
پژوهش در زمینه کاربست هوش مصنوعی در آموزش علوم، به ویژه فیزیک، در سالهای اخیر رشد چشمگیری داشته است. این مقاله به بررسی نقش فناوریهای هوش مصنوعی در شخصیسازی فرایند یادگیری فیزیک برای دانشآموزان مقطع متوسطه دوم میپردازد. با مرور نظاممند پژوهشهای بینالمللی و تحلیل تجارب عملی اجراشده، ابعاد مختلف این پدیده شامل ابزارهای مبتنی بر مدلهای زبانی بزرگ، سامانههای تطبیقی هوشمند، شبیهسازهای تعاملی و دستیارهای آموزشی مبتنی بر عامل هوشمند تحلیل میشود. یافتهها نشان میدهد که هوش مصنوعی با فراهم آوردن امکان تشخیص دقیق کجفهمیها، ارائه بازخورد هدفمند، ایجاد محتوای چندرسانهای تطبیقی و شبیهسازی پدیدههای انتزاعی، میتواند به طور معناداری کیفیت یادگیری مفاهیم پیچیده فیزیک را ارتقا بخشد. با این حال، چالشهایی نظیر دسترسی نابرابر به فناوری، نیاز به بازتعریف نقش معلم در مورد اتکای صرف به خروجیهای هوش مصنوعی نیز مطرح است. مقاله با ارائه چارچوبی برای تلفیق هدفمند هوش مصنوعی در برنامه درسی فیزیک و پیشنهادهایی برای پژوهشهای آتی به پایان میرسد.
واژگان کلیدی: وازگان کلیدی: هوش مصنوعی، یادگیری فیزیک، متوسطه دوم، چالش ها و راهکارها
دانلود
ارزیابی سیاستهای توانمندسازی معلمان و اثر آن بر کیفیت آموزشی
احمدرضا یزدانی/پژوهشگر فرهیخته اداره آموزش و پرورش استان اصفهان
چکیده مقاله
توانمندسازی معلمان بهعنوان یکی از رویکردهای اساسی در سیاستگذاری آموزشی، نقش تعیینکنندهای در ارتقای کیفیت آموزشی و بهبود عملکرد نظامهای تعلیم و تربیت ایفا میکند. معلمان بهعنوان عاملان اصلی فرایند یاددهی–یادگیری، تأثیر مستقیمی بر کیفیت آموزش و نتایج یادگیری دانشآموزان دارند. از این رو، سیاستهای توانمندسازی معلمان با هدف ارتقای شایستگیهای حرفهای، افزایش خودکارآمدی، تقویت انگیزش شغلی و توسعه مشارکت سازمانی طراحی و اجرا میشوند. هدف پژوهش حاضر، ارزیابی سیاستهای توانمندسازی معلمان و بررسی اثر آنها بر کیفیت آموزشی است. این پژوهش با رویکرد توصیفی–تحلیلی و با استفاده از روش مرور نظاممند منابع علمی فارسی و انگلیسی انجام شده است. نتایج نشان میدهد که سیاستهای توانمندسازی، در صورت برخورداری از انسجام نظری، پشتیبانی مدیریتی، مشارکت فعال معلمان و نظام ارزیابی مؤثر، میتوانند منجر به بهبود کیفیت تدریس، ارتقای یادگیری دانشآموزان و افزایش رضایت شغلی معلمان شوند. با این حال، چالشهایی نظیر ضعف در اجرا، محدودیت منابع، ناهماهنگی نهادی و نگاه صوری به توانمندسازی، اثربخشی سیاستها را کاهش میدهد. در پایان، پیشنهادهایی برای بهبود سیاستهای توانمندسازی معلمان ارائه شده است.
واژگان کلیدی: واژگان کلیدی: توانمندسازی معلمان، سیاستهای آموزشی، کیفیت آموزشی، توسعه حرفهای، نظام آموزش و پرورش
دانلود
اثر آموزش سواد رسانهای و تفکر نقاد بر کاهش باورپذیری اخبار جعلی و افزایش عملکرد تحصیلی دانشآموزان
دکتر فتاح وزیری/پژوهشگر
چکیده مقاله
گسترش شبکههای اجتماعی و دسترسی دائمی دانشآموزان به محتوای آنلاین، محیط یادگیری را به زیستبومی تبدیل کرده است که در آن «اطلاعات درست» و «اطلاعات نادرست» بهصورت همزمان گردش میکند. در چنین شرایطی، باورپذیری اخبار جعلی میتواند به شکلگیری برداشتهای غلط، اضطراب شناختی، تصمیمگیریهای هیجانی و در نهایت تضعیف تمرکز و کیفیت یادگیری منجر شود. پژوهش حاضر با رویکردی تحلیلی و با تکیه بر شواهد پژوهشی داخلی و بینالمللی، سازوکارهای اثرگذاری آموزش سواد رسانهای و تفکر نقاد را بر کاهش باورپذیری اخبار جعلی و ارتقای عملکرد تحصیلی دانشآموزان تبیین میکند و سپس یک چارچوب روششناختی پیشنهادی برای آزمون تجربی این روابط ارائه میدهد. بر اساس ادبیات موجود، آموزش سواد رسانهای میتواند توانایی ارزیابی منبع، تشخیص نشانههای دستکاری محتوا و قضاوت مبتنی بر شواهد را تقویت کند؛ همچنین آموزش تفکر نقاد، با ارتقای استانداردهای استدلال و کاهش اتکا به قضاوتهای شهودی، احتمال پذیرش اطلاعات نادرست را کاهش میدهد. شواهد مطالعات آزمایشی نشان میدهد مداخلات سواد رسانهای میتواند توان تشخیص کلی محتوای نادرست را بهبود دهد و اثر آن صرفاً محدود به یک خبر خاص نباشد. از سوی دیگر، پژوهشهای مرتبط با تفکر نقاد نشان میدهد آموزشهای هدفمند میتواند اثر مثبت معناداری بر مهارتهای تفکر نقاد داشته باشد که از منظر آموزشی قابلیت انتقال به کیفیت یادگیری و عملکرد تحصیلی را نیز تقویت میکند.
واژگان کلیدی: واژگان کلیدی: سواد رسانهای، تفکر نقاد، اخبار جعلی، باورپذیری، عملکرد تحصیلی، دانشآموزان، مداخله آموزشی، ارزیابی اطلاعات
دانلود
نقش نوآوریهای آموزشی دیجیتال در ارتقای انگیزش تحصیلی، مشارکت فعال و کیفیت یادگیری نوجوانان در مدارس متوسطه اول
فرزانه فرهمندیان/کارشناسی ارشد، رشته آموزش بهداشت، گروه آموزش بهداشت و ارتقاء سلامت، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی تهران، تهران، ایران
سمیه بیگم حجازی/کارشناسی، رشته تربیت بدنی، گروه علوم انسانی، دانشکده تربیت بدنی، ذانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران
چکیده مقاله
در دنیای امروز، فناوری دیجیتال و نوآوریهای آموزشی نقش بسزایی در فرآیند یاددهی-یادگیری ایفا میکنند. مدارس متوسطه اول، بهعنوان محیطی که نوجوانان ۱۰ تا ۱۵ سال در آن تحصیل میکنند، نیازمند بهرهگیری از این ابزارها برای افزایش انگیزش تحصیلی، مشارکت فعال و کیفیت یادگیری هستند. نوآوریهای دیجیتال شامل یادگیری تعاملی، بازیهای آموزشی، شبیهسازیها، یادگیری ترکیبی و استفاده از پلتفرمهای آموزشی آنلاین، فرصتهایی ایجاد میکند تا دانشآموزان بیشتر درگیر محتوا شوند و مهارتهای حل مسئله، تفکر انتقادی و خلاقیت خود را تقویت کنند. این مقاله با روش مروری و تحلیل منابع علمی و پژوهشهای داخلی و خارجی، به بررسی تأثیر نوآوریهای آموزشی دیجیتال بر انگیزش، مشارکت و کیفیت یادگیری نوجوانان میپردازد. یافتهها نشان میدهند که بهکارگیری فناوریهای نوین در آموزش، نهتنها باعث افزایش علاقه و انگیزه دانشآموزان به یادگیری میشود، بلکه مشارکت فعال آنان در کلاس و تعامل با معلم و همکلاسیها را تقویت میکند. همچنین، کیفیت یادگیری و میزان حفظ اطلاعات در دانشآموزانی که از روشهای دیجیتال استفاده میکنند، بهطور قابل توجهی بالاتر از روشهای سنتی است. نتایج این مطالعه بر لزوم ادغام نوآوریهای آموزشی دیجیتال در برنامههای مدرسه و آموزش معلمان برای بهرهگیری مؤثر از فناوری تأکید دارد. بهرهگیری هدفمند از ابزارهای دیجیتال میتواند نقش مهمی در آمادهسازی نوجوانان برای یادگیری مادامالعمر و زندگی آینده آنان ایفا کند.
واژگان کلیدی: واژگان کلیدی: نوآوری آموزشی، فناوری دیجیتال، انگیزش تحصیلی، مشارکت فعال، کیفیت یادگیری
دانلود